ตลอดหลายปีที่สังคมไทยต้องเผชิญกับปัญหาฝุ่น PM2.5 นอกจากความเสียหายที่เกิดขึ้นต่อสุขภาพ เศรษฐกิจ สังคม ในอีกฟากฝั่งหนึ่งของการร่วมกันหาทางออก ก็ทำให้เกิดองค์ความรู้ งานวิจัย ข้อมูล และเทคโนโลยี รวมถึงบทเรียนจากการลงมือทำในพื้นที่จำนวนมาก แต่โจทย์ที่ยังคงท้าทาย คือการเชื่อมสิ่งเหล่านี้เข้าหากัน ให้กลายเป็นการตัดสินใจเชิงนโยบายและการปฏิบัติที่ขยับได้จริง
Thailand National PM2.5 Forum ครั้งที่ 2 จึงเกิดขึ้นในฐานะเวทีระดับชาติ ที่เชื่อมโยงนักวิจัย ผู้กำหนดนโยบาย (ภาครัฐ) ภาคเอกชน ภาคประชาชน และเครือข่ายท้องถิ่นจากทั่วประเทศ มาร่วมกันเชื่อมข้อมูล-วิทยาศาสตร์-เทคโนโลยี ขับเคลื่อนนโยบาย และเปิดพื้นที่ปฏิบัติการ เพื่อขับเคลื่อนการแก้ไขปัญหาฝุ่น PM2.5 อย่างเป็นระบบ
เวทีของความร่วมมือระหว่างภาคีเครือข่ายกว่า 200 หน่วยงานนี้ จะจัดขึ้นในวันที่ 20–21 มกราคม 2569 ที่ อิมแพค ฟอรั่ม เมืองทองธานี ภายใต้แนวคิด “เปลี่ยนระบบ เชื่อมข้อมูล ขับเคลื่อนอากาศสะอาดร่วมกัน” เพื่อร่วมกันออกแบบกลไกการแก้ปัญหาฝุ่น PM2.5 ของประเทศอย่างเป็นระบบ และผลักดันการบังคับใช้พระราชบัญญัติบริหารจัดการเพื่ออากาศสะอาด พ.ศ. … อย่างมีประสิทธิภาพ สร้างเจตจำนงร่วมกันระดับประเทศ เกิดการตระหนักรู้ของสังคม และนำไปสู่การเปลี่ยนระบบเพื่ออากาศสะอาดอย่างยั่งยืน
และนี่คือ 10 ไฮไลท์ ที่จะเกิดขึ้นในงานประชุมระดับชาติ กับการรวมเอาทางออกของวิกฤติฝุ่นมาไว้ในที่เดียว!
- การเมืองเรื่องลมหายใจ: อนาคต พ.ร.บ.อากาศสะอาด
เวทีเสวนา “รัฐบาลใหม่ กับ พ.ร.บ.อากาศสะอาดเพื่อสุขภาพ” เปิดพื้นที่ให้ตัวแทนพรรคการเมืองและผู้กำหนดนโยบาย สะท้อนทิศทางต่อกฎหมายอากาศสะอาด ตั้งแต่หลักคิด ไปจนถึงความเป็นไปได้ในการผลักดันสู่การบังคับใช้จริง เพื่อชวนสังคมมองว่า กฎหมายอากาศสะอาดจะทำหน้าที่คุ้มครองสุขภาพประชาชนได้อย่างไรในทางปฏิบัติ และฟังกันชัด ๆ ว่านโยบายที่เคยหาเสียงไว้จะกลายเป็นกฎหมายที่บังคับใช้ได้จริงเมื่อไหร่ และจะเปลี่ยนชีวิตคนไทยได้อย่างไร - ฟัง 4 ปาฐกถาพิเศษ จากผู้ขับเคลื่อนหลายบทบาท
• “มหานครอากาศดี โมเดลสู่เมืองปลอดฝุ่น” โดย ชัชชาติ สิทธิพันธุ์ ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร
• “ขับเคลื่อนสังคมอากาศสะอาดด้วยวิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรม” โดย ศ. ดร.สมปอง คล้ายหนองสรวง ผู้อำนวยการสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรม (สกสว.)
• “พลิกวิกฤติฝุ่นด้วยงานวิจัย” โดย ดร.วิภารัตน์ ดีอ่อง ผู้อำนวยการสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ
• “มหาวิทยาลัยยั่งยืนแห่งอนาคต สร้างสรรค์เยาวชนเพื่อสังคมอากาศดี” โดย ศ. ดร.วิเลิศ ภูริวัชร อธิการบดีจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย - เสวนาวงใหญ่ เปลี่ยนระบบเพื่ออากาศสะอาด
ฟังเสวนา “เปลี่ยนระบบ เชื่อมข้อมูล ขับเคลื่อนอากาศสะอาดร่วมกัน” โดยผู้เข้าร่วมจาก 4 องค์กรสำคัญในการขับเคลื่อนอากาศสะอาด ดร.สุรินทร์ วรกิจธำรง อธิบดีกรมควบคุมมลพิษ, ศ.ธีรณี อจลากุล ผู้อำนวยการสถาบันข้อมูลขนาดใหญ่ (องค์การมหาชน), ดร.ปกรณ์ อาภาพันธุ์ ผู้อำนวยการสำนักพัฒนานวัตกรรมเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ (องค์การมหาชน) หรือ GISTDA และดร.บัณฑูร เศรษฐศิโรตม์ สำนักงานคณะกรรมการกำกับกิจการพลังงาน - เชื่อมโยงวิทยาศาสตร์และข้อมูล: จากงานวิจัยสู่เครื่องมือนโยบาย
ติดตามอัปเดตงานวิจัยล่าสุดของ PM2.5, ระบบพยากรณ์, การใช้ข้อมูลจากดาวเทียม IoT และ AI, การพัฒนา Open Data Platform ในการเปิดเผยและใช้ข้อมูลร่วมกันของรัฐและเอกชน - เปิดแผนที่เส้นทางฝุ่น PM2.5–Wind Mapping
ทำความเข้าใจการเดินทางของฝุ่น ผ่านการวิเคราะห์การเคลื่อนตัวของ PM2.5 ด้วยข้อมูลลม ที่เชื่อมโยงถึงเมือง ภูมิภาค และประเทศเพื่อนบ้าน สะท้อนว่าการจัดการฝุ่นต้องอาศัยความร่วมมือในระดับที่กว้างกว่าเขตพื้นที่ และความร่วมมือระหว่างประเทศในการบริหารจัดการฝุ่นข้ามแดนเป็นเรื่องจำเป็น - แยกห้องย่อยถกเชิงลึก ลงถึงต้นตอของปัญหา
เพราะปัญหาฝุ่นมีหลายมิติ งานนี้จึงเวทีแบ่งห้องประชุมตามประเด็นเฉพาะทาง ครอบคลุมทั้งฝุ่นเมือง คมนาคม ไฟป่า การเผาในที่โล่ง ภาคเกษตร ฝุ่นข้ามแดน สุขภาพ และการใช้ Big Data กับเขตควบคุมมลพิษ เพื่อให้การแลกเปลี่ยนนี้ต่อยอดสู่แนวทางปฏิบัติที่นำไปใช้ได้จริงในพื้นที่ - Tech & Innovation Showcase: เทคโนโลยีที่ใช้งานได้จริง
พื้นที่จัดแสดงเทคโนโลยีและนวัตกรรมในการแก้ปัญหาฝุ่น PM2.5 อาทิ ด้านการตรวจวัด การแจ้งเตือน และการลดฝุ่นเชิงพื้นที่ ที่ถูกออกแบบมาเพื่อใช้งานจริง เปิดโอกาสให้ผู้กำหนดนโยบายและท้องถิ่น ได้เห็นศักยภาพของเครื่องมือที่ช่วยเสริมการตัดสินใจเชิงระบบ - Youth for Clean Air: เสียงของอนาคต
เสียงของอนาคตสำคัญต่อการสร้างอนาคตของประเทศ “Youth for Clean Air” จึงเป็นการเปิดพื้นที่ให้เยาวชนลุกขึ้นมาสื่อสารสะท้อนมุมมองต่อวิกฤตฝุ่นและอนาคตอากาศสะอาด ผ่านรูปแบบสร้างสรรค์ เป็นการย้ำว่าการเปลี่ยนระบบไม่อาจเกิดขึ้นได้หากขาดเสียงของคนรุ่นใหม่ - ข้อเสนอเชิงนโยบายจากพื้นที่จริง 27 จังหวัด
ข้อมูลสำคัญจากการสังเคราะห์ข้อเสนอเชิงนโยบายระดับชาติ โดยเครือข่ายสภาลมหายใจและภาคีใน 27 จังหวัดทั่วประเทศ ที่ได้นำประสบการณ์จริงและข้อจำกัดจริงจากพื้นที่ มาส่งต่อถึงรัฐบาลและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องอย่างเป็นรูปธรรม - ภายใต้แนวคิด Net Zero Carbon คือการทดลองทำจริง
ตั้งแต่การจัดการขยะ การเลือกใช้วัสดุ ไปจนถึงการชดเชยคาร์บอน ที่เกิดขึ้นจากการจัดกิจกรรมภายในงาน เป็นการสะท้อนว่าการพูดถึงสิ่งแวดล้อมต้องเดินควบคู่กับการลงมือทำจริง และเป็นส่วนหนึ่งของการเปลี่ยนระบบในทางปฏิบัติ
ตลอดทั้ง 2 วันของการจัดงาน คือการออกแบบให้เป็นพื้นที่สนทนา ที่ข้อมูล งานวิจัย นโยบาย และประสบการณ์จากพื้นที่จริง ได้มาพบกันบนโต๊ะเดียวกัน ไม่ว่าคุณจะเป็นใคร หรือมองปัญหาฝุ่นจากมุมไหน การได้มานั่งฟัง แลกเปลี่ยน และขบคิดร่วมกัน คือการได้มาเป็นส่วนหนึ่งของการขยับสังคมไร้ฝุ่นควันไปข้างหน้าให้ยั่งยืน
ติดตามรายละเอียดเพิ่มเติมและลงทะเบียนเข้าร่วมงานได้ที่ www.breathebangkok.org/pm25forum
