พอพูดถึงการปกป้องตัวเองจากมลพิษทางอากาศ เชื่อว่าหลายคนคิดถึงการสวมหน้ากากอนามัย การซื้อเครื่องฟอกอากาศคุณภาพดี (ที่ราคาก็แพงหูฉี่) แต่รู้ไหมว่ายังมีอีกหนึ่งทางเลือกที่ทั้งง่าย ประหยัด แถมกัดกินเป็นอาหารได้ด้วย นั่นก็คือ การบริโภคพืชฮีโร่อย่าง ‘บรอกโคลี’ นั่นเอง
บรอกโคลี ผักฝรั่งหน้าตาคล้ายกะหล่ำดอกบ้านเรา ทว่ามีสีเขียวปี๋และก้านยาว รูปทรงคล้ายต้นไม้ มีอีกชื่อหนึ่งคือ ‘กะหล่ำดอกอิตาลี’ ใครเป็นคอภาพยนตร์ฝรั่งอาจได้เห็นภาพเด็กวัยรุ่นโดนดุจากคุณพ่อคุณแม่ เพราะเขี่ยเจ้าบรอกโคลีออกจากจานอาหาร ขณะที่ในเมืองไทย ผู้เขียนเคยได้คุยกับนักชิมระดับประเทศท่านหนึ่ง ท่านบอกว่า “บรอกโคลีเป็นของไม่อร่อย ฝรั่งยังไม่ชอบกินกันเลย”
ทว่าท่ามกลางมลพิษที่รายล้อมตัวเราอยู่เช่นทุกวันนี้ เราอาจต้องมองข้ามกลิ่นเหม็นเขียวไปถึงประโยชน์มากมายที่อัดแน่นอยู่ในผักชนิดนี้แทน
เพราะมีงานวิจัยพบว่า บรอกโคลีมีสารสำคัญที่สามารถปกป้องเราจากอันตรายของมลพิษทางอากาศได้ โดยมีการศึกษาหนึ่งจากนักวิจัยโรงเรียนแพทย์ Johns Hopkins ได้ทำการทดลองกับผู้คนที่อาศัยอยู่ในเขตอุตสาหกรรมในชนบทของมลฑลเจียงซู จำนวน 291 คน ซึ่งต้องหายใจเอามลพิษเข้าสู่ร่างกายในระดับสูง โดยให้ดื่มเครื่องดื่มจากบรอกโคลีเพาะงอกติดต่อกันเป็นเวลา 12 วัน
ผลลัพธ์คือ ผู้เข้าร่วมทดลองนั้นสามารถขับสารพิษออกทางปัสสาวะได้มากขึ้นอย่างเห็นได้ชัด ซึ่งนักวิจัยก็ได้ออกมากล่าวว่า การบริโภค ‘บรอกโคลีเพาะงอก’ คือวิธีที่ประหยัดที่สุดในการปกป้องสุขภาพของผู้คนจากมลพิษ หากเทียบกับการซื้อเครื่องฟอกอากาศ
ขณะที่ในเมืองมิลาน มีนักวิจัยได้ทำอาหารจากบรอกโคลี แล้วให้บุคคลที่ติดบุหรี่กินติดต่อกันเป็นเวลา 10 วัน ผลลัพธ์ที่พบคือ คนที่กินอาหารนั้นจะมีภาวะการอักเสบในเลือดซึ่งเกิดจากบุหรี่ ลดต่ำลงอย่างเห็นได้ชัด
ซึ่งพอค้นคว้าลึกลงไป นักวิทยาศาสตร์พบว่า ในบรอกโคลีมีสารสำคัญที่ชื่อว่า ‘ซัลโฟราเฟน’ ซึ่งเป็นสารพฤกษเคมีที่พบมากในพืชตระกูลกะหล่ำ (ในบรอกโคลีเพาะงอก มีสารดังกล่าวสูงกว่าบรอกโคลีที่โตแล้วถึง 10 เท่า) สารพฤษเคมีที่ว่านี้สามารถปกป้องเซลล์ในร่างกายจากกระบวนการอักเสบต่างๆ ที่เป็นผลมาจากอนุมูลอิสระ
จึงไม่แปลกที่บรอกโคลีจะมีคุณสมบัติดีงามต่อสุขภาพหลายอย่าง ที่นอกจากช่วยร่างกายขจัดสารพิษจากมลพิษทางอากาศตามงานวิจัยทดลองที่กล่าวไว้แล้ว ยังสามารถป้องกันและบรรเทาการดำเนินของโรคบางโรคได้ เช่น โรคเบาหวาน และโรคแทรกซ้อนที่เกิดขึ้น รวมไปถึงการช่วยป้องกันโรคมะเร็ง ที่สำคัญก็คือ พืชตระกูลกะหล่ำเป็นวัตถุดิบอาหารราคาถูก จึงเป็นทางเลือกหนึ่งที่สามารถช่วยให้กลุ่มเปราะบางทางรายได้สามารถเข้าถึงอาหารคุณภาพดีต่อสุขภาพได้
เล่าถึงตรงนี้ บรอกโคลีที่เคยอยู่ในสถานะผักกลิ่นเหม็นเขียวของใครบางคน คงเปลี่ยนเป็นฮีโร่ในจานอาหารไปเรียบร้อยแล้วจริงไหม ส่วนถ้าใครยังทำใจไม่ได้กับรสชาติเพราะยังไม่คุ้นชิน หรือข้อจำกัดเรื่องที่บรอกโคลีอาจมีราคาสูงเมื่อเทียบกับผักชนิดอื่นในบ้านเรา ก็สามารถเลือกผักไทยๆ ในตระกูลกะหล่ำ เช่น ดอกกะหล่ำ หรือกะหล่ำปลี มารับประทานแทน เท่านี้ก็ทำให้คุณเข้าถึงประโยชน์ และช่วยดีท็อกซ์พิษตกค้างภายในร่างกายได้ไม่แพ้กันแล้ว ที่สำคัญสบายกระเป๋าด้วย
ป.ล. อย่าลืมเลือกผักที่ปลูกแบบปลอดภัยไร้สารพิษด้วยเสมอนะครับ จะได้ไม่เพิ่มสารพิษเข้าสู่ร่างกายโดยไม่รู้ตัว
ที่มาข้อมูล:
1. บทความ ‘Truth or Bullshit : Eating Broccoli Detoxifies Lungs from Air Pollution’ เว็บไซต์ smartairfilters.com
2. บทความวิชาการเรื่อง ‘บทบาทของสารซัลโฟราเฟนในการป้องกันรักษาโรคเรื้อรัง’ โดย ณัฐวุฒิ ลายน้ำเงิน ฝ่ายโภชนาการและสุขภาพ สถาบันค้นคว้าและพัฒนาผลิตภัณฑ์อาหาร มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
